- του Τριανταφυλλίδη Γιάννη
Οι Τηνιακοί που αναζήτησαν μια καλύτερη τύχη στην Πόλη και βίωσαν τον τρόμο της 6ης Σεπτεμβρίου 1955
Στις αρχές του 20ού αιώνα, μέσα σε ένα κλίμα φτώχειας και ανασφάλειας, πολλοί κάτοικοι της Τήνου αναγκάστηκαν να αφήσουν πίσω το νησί τους και να αναζητήσουν μια νέα αρχή αλλού. Ένας από τους προορισμούς που προσέφερε τότε ελπίδα και προοπτική ήταν η Κωνσταντινούπολη – μια πόλη με έντονο ελληνικό στοιχείο, ακμάζουσα οικονομικά και πολιτιστικά.
Οι Τηνιακοί που εγκαταστάθηκαν εκεί, μαζί με χιλιάδες άλλους Έλληνες της Μικράς Ασίας και των νησιών, κατάφεραν να ριζώσουν και να δημιουργήσουν. Παντρεύτηκαν, έστησαν οικογένειες, ίδρυσαν επιχειρήσεις, συμμετείχαν ενεργά στην κοινωνική και εμπορική ζωή της Πόλης. Οι κόποι τους άρχισαν να αποδίδουν καρπούς. Έχτισαν ξανά τις ζωές τους με αξιοπρέπεια, μόχθο και πίστη στις αξίες τους.
Όμως όλα αυτά γκρεμίστηκαν μέσα σε μια μόνο νύχτα.
Στις 6 Σεπτεμβρίου 1955, μια σκοτεινή σελίδα γράφτηκε στην ιστορία του ελληνισμού της Κωνσταντινούπολης. Με αφορμή μια κατασκευασμένη είδηση περί βομβιστικής επίθεσης στο σπίτι του Μουσταφά Κεμάλ στη Θεσσαλονίκη, οργανώθηκε από το τουρκικό κράτος ένα άνευ προηγουμένου πογκρόμ εναντίον της ρωμαίικης κοινότητας της Πόλης.
Η βία ήταν οργανωμένη, συντονισμένη και ανεξέλεγκτη. Χιλιάδες καταστήματα και σπίτια Ελλήνων λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν. Ιεροί ναοί βεβηλώθηκαν, κοιμητήρια συλήθηκαν, ενώ πολλοί άνθρωποι υπέστησαν ξυλοδαρμούς, βασανιστήρια και ταπεινώσεις. Ορισμένοι, δυστυχώς, έχασαν και τη ζωή τους. Η νύχτα εκείνη έμεινε στην ιστορία ως η «Νύχτα των Κρυστάλλων» της Κωνσταντινούπολης, θυμίζοντας ανάλογα γεγονότα της ναζιστικής Γερμανίας.
Οι Τηνιακοί της Πόλης, όπως και πολλοί άλλοι Έλληνες, βρέθηκαν ξαφνικά ξεριζωμένοι. Ό,τι έχτισαν με κόπο και θυσίες, σβήστηκε σε λίγες ώρες. Με βαριά καρδιά, εγκατέλειψαν την Πόλη – άλλοι επέστρεψαν στην Ελλάδα, άλλοι μετανάστευσαν ξανά σε άλλες χώρες. Πήραν μαζί τους μόνο τις μνήμες, τον πόνο και την αξιοπρέπεια.
Η 6η Σεπτεμβρίου δεν είναι απλώς μια ημερομηνία – είναι υπενθύμιση. Υπενθύμιση της δύναμης του ανθρώπου να δημιουργεί, αλλά και της σκληρότητας που μπορεί να εκδηλωθεί απέναντι σε μειονότητες. Είναι χρέος μας να θυμόμαστε, να τιμούμε και να μιλάμε για όσους βίωσαν τον διωγμό, ώστε παρόμοιες τραγωδίες να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά
Στην παρακάτω φωτογραφία το κατάστημα της οικογένειας του Γεωργίου Γκίζη στο Πέρα της Κωνσταντινούπολης που και αυτό καταστράφηκε από το μένος του αγριεμένου όχλου .
