Ο Θέμης Ροδαμίτης για το Φεστιβάλ Τήνου

Ο Θέμης Ροδαμίτης για το Φεστιβάλ Τήνου

Ο επί 20 χρόνια καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Τήνου Θέμης Ροδαμίτης μιλά στο Tinos Today για τον ιδιαίτερα επιτυχημένο θεσμό του Φεστιβάλ.

1. Κύριε Ροδαμίτη, όταν αναλάβατε την καλλιτεχνική διεύθυνση του Φεστιβάλ Τήνου, ποιο ήταν το όραμά σας και κατά πόσο θεωρείτε ότι αυτό υλοποιήθηκε;

Το όραμά μου ήταν να καταστεί η Τήνος ένας ξεχωριστός τόπος πολιτισμού, ποιοτικής καθημερινότητας, όπου να αναδειχθούν οι μεγάλες αξίες του νησιού που έφτασαν ως τις μέρες μας και να τις ζήσουμε όλοι μαζί σαν μια μεγάλη καθημερινή ζωή με απλότητα και αγάπη.

2.Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε όλα αυτά τα χρόνια στη διοργάνωση ενός φεστιβάλ υψηλών απαιτήσεων σε ένα νησί όπως η Τήνος;

Η μεγάλη πρόσκληση ήταν να δείξουμε ότι το νησί της Τήνου συνδυάζει το φυσικό τοπίο και την ανθρώπινη πλευρά των χωριών ώστε το Φεστιβάλ να “προσκαλέσει” μέσα από τις δραστηριότητές του αυτούς που πραγματικά θα αγαπήσουν την διαχρονική Τήνο και τις αξίες της και θα έρθουν, με συνείδηση, να ενσωματωθούν με τους ανθρώπους του τόπου και να αποτελέσουν έτσι και αυτοί ένα πολύτιμο μέρος της κοινωνικής ζωής.

3. Υπάρχει κάποια στιγμή ή κάποια εκδήλωση του Φεστιβάλ που θεωρείτε ότι σημάδεψε την πολιτιστική ιστορία της Τήνου;

Υπάρχουν πολλές και δυνατές εκδηλώσεις που έφεραν το Φεστιβάλ στη πρώτη γραμμή των μεγάλων πολιτιστικών γεγονότων της χώρας. Εκδηλώσεις για πολύ μεγάλες προσωπικότητες του νησιού, για παραδοσιακά επαγγέλματα, για το περιβάλλον, τον αθλητισμό, πεζοπορίες καθώς και πολύτιμες ιστορικές αναφορές. Πολύ ενδεικτικά θα αναφέρω (και ας μου συγχωρεθεί αν ξεχάσω).

Πολλές εκδηλώσεις για την νεολαία, τιμητικά αφιερώματα με την παρουσία τους σε κορυφαίες, στο χώρο τους, προσωπικότητες. Από τον κινηματογράφο Μάνος Ζαχαρίας, ντοκιμαντέρ Ροβήρος Μανθούλης, από το χώρο της λογοτεχνίας Άλκη Ζέη, Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, Τίτος Πατρίκιος, Νάνος Βαλαωρίτης, από το χώρο του χορού Ντανιέλ Λομέλ, από το χώρο τον εικαστικό Κώστας Τσόκλης (μεγάλη εικαστική επέμβαση στο εγκαταλελειμμένο χωριό Μοναστήρια).

Κορυφαία στιγμή του Φεστιβάλ τιμητικό αφιέρωμα στον κορυφαίο φιλέλληνα Ζακ Λακαριέρ παρουσία του ιδίου που έγινε για πρώτη φορά στην Ελλάδα και επιβραβεύτηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας. Επίσης έγιναν τιμητικές βραδιές με ιδιαίτερο υλικό στον φιλόσοφο Κορνήλιο Καστοριάδη και στον σκηνοθέτη Θόδωρο Αγγελόπουλο παρουσία των οικογενειών τους.
Το Φεστιβάλ φιλοξένησε μεγάλες θεατρικές παραγωγές αρχαίου δράματος καθώς και κωμωδίες με κορυφαίους καλλιτέχνες της υποκριτικής τέχνης.

Ιδιαίτερα να σταθούμε στις μουσικές εκδηλώσεις. Το Φεστιβάλ τίμησαν με ξεχωριστό και θεματικό υλικό από τον χώρο της μουσικής οι: Γ. Μαρκόπουλος, Ν. Παπάζογλου, Π. Κατσιμίχας, Γ. Νταλάρας, Λ. Μαχαιρίτσας, Θ. Μικρούτσικος, Αλκίνοος, Αρβανιτάκη,  Ν. Πορτοκάλογλου, Χρ. Νικολόπουλος, Μ. Μητσιάς, Λουδουβίκος, Γ. Χαρούλης, Β. Λέκκας, Γ. Σπάθας, Ορχήστρα των Κυκλάδων με Νίκο Κυπουργό κ.α. Επίσης ιδιαίτερες βραδιές ήταν τα αφιερώματα στον Μίκη Θεοδωράκη, στον Μάνο Χατζιδάκι, τον Σταύρος Ξαρχάκο, στον Νίκο Ξυλούρη με τον Μίλτο Πασχαλίδη παρουσία της γυναίκας του Ουρανίας Ξυλούρη, στον Στελλάκη Περπινιάδη, στον σολίστα του μπουζουκιού Κώστα Παπαδόπουλου, στην Όπερα του δρόμου, το αφιέρωμα στον ιρανικό κινηματογράφο αλλά και τα ιδιαίτερα αφιερώματα στον Ρήγα Βελεστινλή, τον Αλμπέρτ Καμύ, τον Μαρκάκη Ζαλώνη. Έγιναν επίσης πολλές εκδηλώσεις κυρίως κλασικής μουσικής σε εκκλησίες αλλά και τόπους φυσικής ομορφιάς καθώς και εκδηλώσεις για νέα μουσικά ρεύματα, rock, pop, new age. Εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφίας, κατασκευές.

Πρέπει να τονιστεί ότι πολλοί νέοι του νησιού είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με προσωπικότητες της τέχνης αλλά και να ξεκινήσουν μια λαμπρή διαδρομή όπως ο θαυμάσιος μουσικός Κωνσταντίνος Βιδάλης ο οποίος ανέβηκε στην σκηνή σε ηλικία δέκα ετών για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ. Το Φεστιβάλ αγκάλιασε και προώθησε της συλλογικές δράσεις του νησιού, την θεατρική ομάδα, μουσικές ομάδες, χορευτικές ομάδες,   συνεργασίες με συλλόγους των χωριών,   χορωδίες, εκδηλώσεις για το παιδί, παιδικές παραστάσεις.

4.Το Φεστιβάλ Τήνου κατάφερε να φέρει στο νησί σπουδαίους δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Πιστεύετε ότι άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι Τηνιακοί αντιλαμβάνονται τον πολιτισμό;

Ναι βέβαια, το Φεστιβάλ αγαπήθηκε πολύ από όλο τον κόσμο, απέκτησε σταθερό κοινό με μεγάλη εμβέλεια καθώς οι περισσότερες παραστάσεις είχανε πάνω από χίλια άτομα και έγραψε μια ιστορία που για πολλά ακόμη χρόνια θα βρίσκεται στη συνείδηση του κόσμου ως ένα πολύτιμο κομμάτι της ζωής του.

Σίγουρα δεν θα γνώριζε τόση μεγάλη επιτυχία το Φεστιβάλ Τήνου αν δεν είχε την στήριξη και την αγάπη χιλιάδων ανθρώπων που το τίμησαν με την παρουσία τους.

5. Πόσο σημαντικό είναι για έναν τόπο με την ιστορία, την παράδοση και την καλλιτεχνική κληρονομιά της Τήνου να διαθέτει έναν ισχυρό και σταθερό πολιτιστικό θεσμό;

Το λέτε πολύ ωραία, σταθερό θεσμό. Πράγματι είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει με μία συνέπεια και μία συνέχεια μία πολιτιστική διαδρομή που φέρνει από το χτες ότι πιο πολύτιμο που μπορεί να επεξεργάζεται το μέλλον με βάση τα πολύτιμα του νησιού, την ανθρώπινη εξέλιξη, τα απαραίτητα με την μεγάλη κοινωνική σύνθεση που είναι και το ζητούμενο. Πριν σχεδιάσω τις εκδηλώσεις σκεφτόμουνα πάντα αν αυτό που βάζω στο πρόγραμμα είναι σε αυτή την κατεύθυνση, πως μπορούν δηλαδή όλα αυτά μαζί να φτιάχνουν έναν όμορφο κόσμο, που να κάνουν την Τήνο έναν τόπο ελπίδας, ταιριαστής και ιδιαίτερης ανάπτυξης και προοπτικής. Αυτό ήταν ένα μεγάλο κομμάτι της δουλειάς μου και αφιέρωσα πολύ χρόνο σε αυτόν τον σχεδιασμό. Η Τήνος “απαιτεί” να την πλησιάσουμε με ταπεινότητα, ευγένεια και λεπτότητα σε ότι αφορά το αποτύπωμα και το ίχνος που θα αφήσουμε στο πέρασμά μας.

6.Σήμερα το Φεστιβάλ Τήνου δεν υπάρχει ως ο ενιαίος θεσμός που γνωρίσαμε. Πώς αισθάνεστε γι’ αυτή την εξέλιξη; Πιστεύετε ότι η απουσία του Φεστιβάλ έχει δημιουργήσει ένα πολιτιστικό κενό στο νησί;

Είναι πολύ λυπηρό κάτι που πήγαινε τόσο καλά, αγαπήθηκε με πάθος και λειτούργησε ανακουφιστικά σε σχέση με την καθημερινότητά μας να διακόπτεται απότομα. Το σημαντικό δεν είναι πως αισθάνομαι εγώ αλλά πως αισθάνονται οι χιλιάδες φίλοι του θεσμού που όπως μου λένε είναι σαν να αφαιρέθηκε από την ζωή τους ένα πολύτιμο κομμάτι που τους έδινε χαρά και ελπίδα.


7. Τι χάνει η Τήνος, σε επίπεδο πολιτισμού, εξωστρέφειας και ταυτότητας, όταν δεν υπάρχει ένας θεσμός που να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς κάθε καλοκαίρι;

Στην εύστοχη ερώτησή σας απαντώ ότι χάνεται η συνέχεια και θρυμματίζεται η συνολική οπτική που έχουμε για τον τόπο που μπορεί αντί για προσφορά πολλές φορές να δημιουργεί σύγχυση, εξάλλου ο πολιτισμός είναι μια διαρκείς διαδρομή και όχι μια στιγμή.

8. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι μεμονωμένες εκδηλώσεις δεν μπορούν να αντικαταστήσουν έναν οργανωμένο θεσμό με συνέχεια και όραμα. Συμφωνείτε;

Ναι σας είπα ότι ο πολιτισμός είναι διαδρομή μεγάλη συνεπώς το όραμα και η κατεύθυνση έχουν τον πρώτο λόγο στην πορεία του. Και εξάλλου κάπως πρέπει να διαφυλάσσονται όλα αυτά με την εποπτεία ενός σοβαρού θεσμού.

9. Πόσο σημαντική είναι η συνέχεια στη χάραξη πολιτιστικής πολιτικής και πόσο επηρεάζει ένας τόπος όταν κάθε δημοτική περίοδος ξεκινά από το μηδέν;

Είναι πολύ σημαντικό όπως είπαμε να υπάρχει μία συνέχεια για το κοινό καλό. Δυστυχώς στην χώρα μας αυτό δεν γίνεται αντιληπτό πολλές φορές.

10. Θεωρείτε ότι η Τήνος αξιοποιεί σήμερα στο μέγιστο βαθμό το τεράστιο πολιτιστικό της κεφάλαιο;

Το βλέπετε και εσείς σε σχέση με αυτό που γινότανε πριν λίγα χρόνια. Το Φεστιβάλ συζητήθηκε και εκτός Τήνου πολύ. Οι καλλιτέχνες που συμμετείχαν έγιναν οι πρεσβευτές της υποστήριξης της Τήνου, Θεωρήθηκε ένα από τα σημαντικότερα της χώρας, διαφημίστηκε από στόμα σε στόμα αλλά και στα μέσα όσο λίγα φεστιβάλ, αλλά προσοχή, ακούστηκε για τις αρετές του ως τόπος και όχι γενικά και αόριστα.

11. Ποιον ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν οι νέοι άνθρωποι του νησιού στην αναγέννηση ενός μεγάλου πολιτιστικού εγχειρήματος;

Τα πάντα έχουν μια συνέχεια, περνάμε μία περίοδο ύφεσης αλλά σίγουρα το χρέος το μεγάλο είναι να σκεφτούμε και να πράξουμε αλλά και να εμπνεύσουμε τους νέους ανθρώπους. Όπως θα είδατε ακόμα και πρόσφατα επιμελήθηκα εκδηλώσεις για νέους που είχαν μεγάλη συμμετοχή. Εδώ είμαστε λοιπόν για να δούμε τους νέους στη πρώτη γραμμή, στον άμεσο χρόνο.

12. Αν σας ζητούσαν σήμερα να περιγράψετε με μία φράση τι ήταν το Φεστιβάλ Τήνου για το νησί, ποια θα ήταν αυτή;

Ήταν ένα μεγάλο γεγονός που ξεκίνησε μία πολιτισμική διαδρομή, σεβόμενο τους ανθρώπους του τόπου, προσφέροντας ελπίδα και δράσεις με χαρακτήρα και αγάπη για την Τήνο.

13. Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να ξαναγεννηθεί ένας αντίστοιχος θεσμός; Και αν ναι, τι απαιτείται για να πετύχει;

Απαιτείται ενδιαφέρον για τον τόπο και τους ανθρώπους, κυρίως τους νέους, αφού πρώτα αφήσουμε στην άκρη το “εγώ” δουλεύοντας για το “εμείς”.

14. Απευθυνόμενος στους φορείς αλλά και στους κατοίκους της Τήνου, ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε για τη σημασία του πολιτισμού ως επένδυση στο μέλλον του νησιού;

Κοιτάξτε, η Τήνος δεν μπορεί να γίνει το νησί των πλουσίων ούτε ο τόπος των πολλών επιχειρήσεων. Το νησί έχει μια μοναδική δυναμική που στηρίζεται στις διαχρονικές αξίες, στην ομορφιά, την απλότητα, την αγάπη για την ζωή και τον άνθρωπο, ας προσέξουμε λοιπόν. Το βαρύ πυροβολικό του νησιού αλλά και της χώρας είναι ο πολιτισμός και ιστορικά και διαχρονικά.

Θέμης Ροδαμίτης