Το φως ξεφυλλίζει τον χρόνο
Η γυναικεία ενδυμασία της Τήνου μέσα στο φως, τον άνεμο και τις εποχές του 19ου αιώνα
Φωτογραφική έκθεση | 30 Σεπτεμβρίου – 23 Νοεμβρίου 2026
Το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού παρουσιάζει τη φωτογραφική έκθεση «Το φως ξεφυλλίζει τον χρόνο», μια εικαστική και ιστορική αφήγηση για τη γυναικεία ενδυμασία της Τήνου του 19ου αιώνα. Η έκθεση εγκαινιάζεται την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026, στις 20:00, στις αίθουσες Βιτάλη – Σώχου του Ιδρύματος.
Μέσα από τις φωτογραφίες της Χρύσας Παρασκευά και την ανασύνθεση της ενδυμασίας από την Έφη Αλεξανδράκη, η έκθεση ανακαλεί στιγμές από την καθημερινή ζωή, τις εργασίες, τις κοινωνικές συναναστροφές και τις γιορτές μιας τηνιακής οικογένειας του 19ου αιώνα. Η φορεσιά παρουσιάζεται μέσα στον χώρο και στο φως που δίνουν μορφή στη φωτογραφική αφήγηση.
Η γυναικεία ενδυμασία της Τήνου ανήκει στον ευρύτερο ενδυματολογικό κόσμο των Κυκλάδων και του Αιγαίου. Τα υφάσματα, τα κοσμήματα και οι ιδιαίτεροι κεφαλόδεσμοι αποτυπώνουν την αισθητική της εποχής και τις σχέσεις των νησιωτικών κοινωνιών με την Ανατολή και τη Δύση. Παράλληλα, η φορεσιά αποτελούσε στοιχείο προσωπικής και κοινωνικής ταυτότητας: οι λεπτομέρειές της μπορούσαν να δηλώνουν την ηλικία, την οικογενειακή κατάσταση και την κοινωνική θέση μιας γυναίκας.
Η ανασύνθεση βασίστηκε σε ιστορικές μαρτυρίες, γκραβούρες περιηγητών, περιηγητικά κείμενα, ενδυματολογικές μελέτες και στη συγκριτική εξέταση σωζόμενων στοιχείων κυκλαδίτικων φορεσιών. Αφετηρία της προσπάθειας αποτέλεσε το έργο του αείμνηστου Μάρκου Φώσκολου, με καταγωγή από το Σμαρδάκιτο της Τήνου, ο οποίος τη δεκαετία του 1980 συνεργάστηκε με ιστορικούς του Μουσείου Μπενάκη για τον εντοπισμό στοιχείων της χαμένης τηνιακής γυναικείας φορεσιάς και την πρώτη ανασύνθεσή της.
Η Έφη Αλεξανδράκη συνέχισε αυτή την έρευνα, αναζητώντας υφάσματα, χρώματα και κατασκευαστικές λεπτομέρειες όσο το δυνατόν πιο κοντά στα διαθέσιμα ιστορικά τεκμήρια. Η ιδέα της φωτογράφησης γεννήθηκε από τη δική της πολυετή αναζήτηση και συναντήθηκε με τη φωτογραφική ματιά της Χρύσας Παρασκευά.
Η φωτογράφηση πραγματοποιήθηκε στη Μονή των Ουρσουλινών, στα Λουτρά της Τήνου, κατά την περίοδο 2018–2019. Το φυσικό φως, οι πέτρινοι τοίχοι, οι αυλές και οι διάδρομοι της Μονής έγιναν μέρος των εικόνων, οι οποίες ακολουθούν έναν συμβολικό κύκλο του χρόνου. Μέσα από αυτή τη συνάντηση της φωτογραφίας με την ενδυμασία, η έκθεση αναδεικνύει τη μνήμη ενός τόπου και τις ιστορίες των ανθρώπων του.
Πληροφορίες έκθεσης
Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού, αίθουσες Βιτάλη – Σώχου, 1ος όροφος
Διάρκεια: 30 Σεπτεμβρίου – 23 Νοεμβρίου 2026
Εγκαίνια: Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026, στις 20:00
Είσοδος ελεύθερη
Συντελεστές
Έμπνευση, έρευνα και ανασύνθεση ενδυμασίας: Έφη Αλεξανδράκη
Φωτογραφίες: Χρύσα Παρασκευά
Ιδέα – σενάριο: Έφη Αλεξανδράκη
Προσαρμογή σεναρίου – φωτογράφηση: Χρύσα Παρασκευά
Κείμενα: Έφη Αλεξανδράκη
Επιμέλεια κειμένων: Αγγελική Σπίγγου
Μουσικοί: Χρήστος Φιοράνης, Γιώργος Φώσκολος
Μουσική επιμέλεια: Έφη Αλεξανδράκη, Λίλα Βιδάλη
Μίξη ήχου: Δημήτρης Καραγιαννίδης
Μακιγιάζ: Μπετίνα Βιδάλη, Δήμητρα Φαφαλιού
Μοδίστρες: Άννα Κεφαλωνίτου, Κατίνα Μαρουδιά, Ιωσηφίνα Πέτοβιτς
Ενδυμασίες: Εξωραϊστικός Σύλλογος Σμαρδακίτου, Σύλλογος Γυναικών Τήνου, προσωπική συλλογή Έφης Αλεξανδράκη και Χρύσας Παρασκευά
Τελλάρα φιλέ: Αγγελική Ποδιά
