Νέο πλαίσιο λειτουργίας για την ανακύκλωση με στόχο την πλήρη κάλυψη του νησιού και την καλύτερη οργάνωση

Εφημερίδα Κοινή Γνώμη – Συντάκτης: Θοδωρής Καρατζούνης

Τις βάσεις για μια πιο οργανωμένη και αποδοτική λειτουργία της ανακύκλωσης στην Τήνο, έθεσε το Δημοτικό Συμβούλιο, μετά την έγκριση σύναψης διμερούς σύμβασης συνεργασίας για την εναλλακτική διαχείριση αποβλήτων συσκευασίας.

Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα, επιβεβαιώνοντας τη βούληση της Δημοτικής Αρχής να ενισχύσει τις περιβαλλοντικές πολιτικές και να εκσυγχρονίσει τον τρόπο διαχείρισης των απορριμμάτων.

Η συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης σηματοδοτεί μια νέα φάση, όπου η ανακύκλωση εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο και ελεγχόμενο σύστημα με συγκεκριμένους στόχους και διαδικασίες.

Γ. Εξιλζές: “Από τη στιγμή όμως που η ανταποδοτικότητα προς τα ΚΔΑΥ μειώθηκε και ουσιαστικά σταμάτησε, το σύστημα άλλαξε”

Ο αντιδήμαρχος Ψηφιακής Διοίκησης και Καινοτομίας, Γιάννης Εξιλζές μίλησε στην “Κοινή Γνώμη” για τη νέα σύμβαση ανακύκλωσης και τις αυξημένες υποχρεώσεις του Δήμου Τήνου.

Όπως εξήγησε, το νέο μοντέλο μεταφέρει μεγαλύτερη ευθύνη στους Δήμους, χωρίς ουσιαστικό οικονομικό όφελος, ενώ απαιτεί συνεργασίες για τη διαχείριση των ανακυκλώσιμων, ενώ την ίδια στιγμή αναφέρθηκε και στον σχεδιασμό για την επέκταση της ανακύκλωσης σε όλο το νησί με νέες υποδομές και παρεμβάσεις.

Υπάρχει επαρκές προσωπικό και μέσα για να ανταποκριθεί ο Δήμος στις αυξημένες υποχρεώσεις της νέας σύμβασης;

“Η αλήθεια είναι ότι η νέα σύμβαση έχει αυξημένες απαιτήσεις για τον Δήμο. Μέχρι πέρυσι λειτουργούσαμε με ένα διαφορετικό μοντέλο, μια τριμερή συνεργασία ανάμεσα στον Δήμο, το ΚΔΑΥ και την Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης. Εκεί ο Δήμος είχε κυρίως τον ρόλο της συλλογής, χωρίς να εμπλέκεται άμεσα στο υπόλοιπο κομμάτι.

Από τη στιγμή όμως που η ανταποδοτικότητα προς τα ΚΔΑΥ μειώθηκε και ουσιαστικά σταμάτησε, το σύστημα άλλαξε. Η ΕΕΑΑ προχώρησε σε διμερείς συμβάσεις με τους Δήμους, μεταφέροντας σε εμάς την ευθύνη να βρούμε συνεργάτη ή να διαχειριστούμε μόνοι μας το σύνολο της διαδικασίας.

Ρεαλιστικά, είναι πολύ δύσκολο ένας Δήμος να το κάνει αυτό μόνος του. Για τον λόγο αυτό, εμείς συνεργαζόμαστε με ΚΟΙΝΣΕΠ, η οποία αναλαμβάνει το κομμάτι της διαχείρισης. Μέσα από αυτή τη συνεργασία μπορούμε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις, αν και το πλαίσιο παραμένει απαιτητικό και πιεστικό”.

Ποιο είναι το οικονομικό όφελος για τον Δήμο από τη νέα συνεργασία;

“Στην πράξη, δεν μιλάμε για ουσιαστικό οικονομικό όφελος. Το σύστημα λειτουργεί περισσότερο ως ένας κύκλος μεταφοράς χρημάτων παρά ως πηγή εσόδων για τον Δήμο.

Για παράδειγμα, στο δεύτερο μισό του 2025, από την ανακύκλωση λάβαμε περίπου 14.000 έως 16.000 ευρώ, με βάση τις ποσότητες που συλλέξαμε. Αν το δούμε συνολικά για το 2026, εκτιμούμε ότι το ποσό θα κινηθεί περίπου στις 30.000 με 40.000 ευρώ.

Ωστόσο, αυτά τα χρήματα δεν παραμένουν στον Δήμο. Είμαστε υποχρεωμένοι να τα διαθέσουμε στη σύμβαση που έχουμε με τον συνεργάτη μας, δηλαδή την ΚΟΙΝΣΕΠ που διαχειρίζεται το σύστημα. Άρα ουσιαστικά δεν υπάρχει καθαρό οικονομικό όφελος, αλλά κάλυψη του κόστους λειτουργίας. Σε σχέση με το παρελθόν, η βασική διαφορά είναι ότι πλέον η ΕΕΑΑ πληρώνει απευθείας τον Δήμο και όχι το ΚΔΑΥ, όμως αυτό δεν αλλάζει την ουσία, ο Δήμος λειτουργεί ως ενδιάμεσος κρίκος”.

Πως θα διασφαλιστεί η σωστή λειτουργία της ανακύκλωσης και η χρήση των μπλε κάδων από τους δημότες;

“Σε επίπεδο οργάνωσης, ήδη έχουμε αρχίσει συνεργασία και επικοινωνία με την ΕΕΑΑ, η οποία διαθέτει εξειδικευμένο τμήμα για τους Δήμους. Μαζί προχωράμε σε παρεμβάσεις όπως η αντικατάσταση κάδων, η ανανέωση της σήμανσης και η προσαρμογή των ρευμάτων ανακύκλωσης. Έχουμε ήδη κάνει κάποιες αλλαγές, για παράδειγμα καταργούμε ρεύματα που δεν ήταν λειτουργικά, όπως αυτό του λευκοσίδηρου, και ευθυγραμμιζόμαστε με το μοντέλο που θα εφαρμοστεί τα επόμενα χρόνια.

Το μεγάλο έργο όμως είναι αυτό που έρχεται μέσω του ΦΟΔΣΑ. Η Τήνος είναι από τα τελευταία νησιά κάτω των 10.000 κατοίκων που θα ενταχθούν στο νέο σύστημα με συστάδες κάδων. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε οικισμό θα υπάρχουν οργανωμένα σημεία ανακύκλωσης με πολλαπλά ρεύματα. Σήμερα η ανακύκλωση καλύπτει περίπου το 60% του νησιού. Με το νέο σύστημα θα επεκταθεί στο σύνολο της Τήνου, ενώ η συλλογή των ανακυκλώσιμων θα γίνεται από ανάδοχο, αφήνοντας στον Δήμο τη διαχείριση των σύμμεικτων απορριμμάτων.

Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή, που αν υλοποιηθεί όπως σχεδιάζεται, θα βελτιώσει αισθητά την εικόνα της ανακύκλωσης στο νησί. Το στοίχημα είναι να προσαρμοστούμε έγκαιρα και να εκπαιδεύσουμε σωστά τους δημότες, ώστε να λειτουργήσει αποτελεσματικά το σύστημα”.

Ένα οργανωμένο σύστημα διαχείρισης αποβλήτων

Η σύμβαση προβλέπει την πλήρη οργάνωση της συλλογής, μεταφοράς και αξιοποίησης των αποβλήτων συσκευασίας. Πρόκειται ουσιαστικά για την ενίσχυση του ήδη γνωστού συστήματος των μπλε κάδων, με σαφέστερους κανόνες λειτουργίας και αυξημένες απαιτήσεις απόδοσης.

Η διαδικασία περιλαμβάνει τη συλλογή των ανακυκλώσιμων υλικών από τους κάδους, τη μεταφορά τους σε εξειδικευμένες μονάδες διαλογής και, στη συνέχεια, την προώθησή τους για επαναχρησιμοποίηση ή επεξεργασία. Το σύστημα καλύπτει υλικά όπως χαρτί, πλαστικό, γυαλί και μέταλλα, δίνοντας έμφαση στην αξιοποίηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους των απορριμμάτων. Με τον τρόπο αυτό, επιχειρείται να μειωθεί σημαντικά ο όγκος των αποβλήτων που οδηγούνται σε ταφή, κάτι που αποτελεί βασική περιβαλλοντική πρόκληση για τα νησιά.

Οι αυξημένες ευθύνες του Δήμου

Κομβικό ρόλο στην εφαρμογή της σύμβασης έχει ο Δήμος Τήνου, ο οποίος αναλαμβάνει την επιχειρησιακή ευθύνη για την υλοποίηση του προγράμματος. Αυτό σημαίνει ότι καλείται να διαχειριστεί στην πράξη το σύνολο της διαδικασίας, από τη συλλογή μέχρι τη διασφάλιση της ποιότητας των υλικών.

Η ευθύνη αυτή εκτός από την αποκομιδή, περιλαμβάνει επίσης τη σωστή τοποθέτηση των κάδων, τη συντήρηση του εξοπλισμού, αλλά και την ενημέρωση των πολιτών, ώστε να γίνεται ορθή χρήση του συστήματος. Παράλληλα, ο Δήμος οφείλει να επιτυγχάνει συγκεκριμένους στόχους ανακύκλωσης, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συστηματική παρακολούθηση των αποτελεσμάτων.

Η συμβολή της ΕΕΑΑ και η οικονομική διάσταση

Η Ελληνική Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης συμμετέχει ενεργά στη συνεργασία, παρέχοντας τόσο εξοπλισμό όσο και οικονομική υποστήριξη. Η συμβολή αυτή είναι κρίσιμη, καθώς μειώνει το βάρος για τον Δήμο και επιτρέπει την ανάπτυξη ενός πιο σύγχρονου συστήματος.

Η χρηματοδότηση συνδέεται άμεσα με την απόδοση του προγράμματος. Όσο περισσότερα ανακυκλώσιμα υλικά συλλέγονται και πιστοποιούνται, τόσο μεγαλύτερη είναι η οικονομική ενίσχυση που λαμβάνει ο Δήμος. Αυτό δημιουργεί ένα κίνητρο για τη βελτίωση των επιδόσεων, αλλά και έναν μηχανισμό ελέγχου της αποτελεσματικότητας.

Παράλληλα, η παροχή εξοπλισμού, όπως κάδοι και μέσα συλλογής, συμβάλλει στην αναβάθμιση των υποδομών, κάτι που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία του εγχειρήματος.

Η σημασία της πιστοποίησης και του ελέγχου

Ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία της σύμβασης είναι η διαδικασία πιστοποίησης των ποσοτήτων ανακυκλώσιμων υλικών. Δεν αρκεί απλώς η συλλογή, αλλά απαιτείται και η τεκμηρίωση των αποτελεσμάτων μέσω συγκεκριμένων παραστατικών και ελέγχων.

Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του συστήματος, ενώ παράλληλα συνδέεται άμεσα με τη χρηματοδότηση. Ο Δήμος οφείλει να καταγράφει με ακρίβεια τις ποσότητες και να αποδεικνύει την ορθή διαχείρισή τους, ώστε να μπορεί να λάβει την αντίστοιχη οικονομική ενίσχυση. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένα πιο αυστηρό πλαίσιο λειτουργίας, το οποίο περιορίζει τα περιθώρια αστοχιών και ενισχύει την υπευθυνότητα όλων των εμπλεκόμενων.