Ολοκληρώθηκε ένα πολυετές εγχείρημα καταγραφής των εκκλησιών και ξωκλησιών της Τήνου, φωτίζοντας με τεκμηριωμένο τρόπο έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς πυλώνες της πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού.

Όπως αναφέρει ο Μάνθος Πρελορέντζος, η γνωστή φράση που συνοδεύει την Τήνο ως «το νησί των 1.000 περιστεριώνων και των 1.000 ξωκλησιών» αποτέλεσε την αφετηρία μιας συστηματικής φωτογραφικής και επιτόπιας έρευνας. Το πρώτο σκέλος της φράσης είχε ήδη επιβεβαιωθεί πριν από λίγα χρόνια, με την καταγραφή 961 περιστεριώνων. Το ερώτημα που ακολούθησε ήταν αν ισχύει και το δεύτερο.

Έπειτα από πέντε χρόνια συστηματικής καταγραφής, η έρευνα κατέληξε στον αριθμό των 924 εκκλησιών και ξωκλησιών, ανεξαρτήτως κατάστασης διατήρησης. Στην καταγραφή περιλαμβάνονται ενοριακοί ναοί, απομονωμένα ξωκλήσια, ερειπωμένα ή γκρεμισμένα κτίσματα, καθώς και σπηλαιώδεις λατρευτικοί χώροι, αποτυπώνοντας το σύνολο του θρησκευτικού τοπίου του νησιού.

Η εργασία βασίστηκε σε επιτόπια επισκόπηση, φωτογραφική τεκμηρίωση και βασική καταγραφή αρχιτεκτονικών και ιστορικών στοιχείων, επιτρέποντας μια ουσιαστική προσέγγιση ενός ζωντανού και διαχρονικού πολιτιστικού αποθέματος. Οι εκκλησίες της Τήνου δεν λειτουργούν μόνο ως χώροι λατρείας, αλλά ως φορείς μνήμης, ταυτότητας και συλλογικής εμπειρίας, βαθιά συνδεδεμένοι με την καθημερινή ζωή των κατοίκων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στα ξωκλήσια, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της τηνιακής φυσιογνωμίας. Χτισμένα συχνά ως τάματα, οικογενειακές αφιερώσεις ή σημεία προστασίας της γης, συνδέουν το φυσικό τοπίο με την πίστη και την τοπική παράδοση, διαμορφώνοντας ένα μοναδικό πολιτιστικό μωσαϊκό.

Μέσα από αυτή την καταγραφή αναδεικνύεται η διαχρονική πολιτιστική συνέχεια της Τήνου, όπου συνυπάρχουν η ορθόδοξη και η καθολική παράδοση, η λαϊκή αρχιτεκτονική και η λόγια κατασκευή, η πίστη και η καθημερινότητα. Ένα έργο που λειτουργεί ταυτόχρονα ως τεκμήριο, βάση δεδομένων και αφετηρία για περαιτέρω μελέτη και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.