Αν παρακολουθείς μπάσκετ θα έχεις σίγουρα ακούσει τον commentator να χρησιμοποιεί στον λόγο του εκφράσεις όπως pick & roll, isolation, handoff και backdoor. Στην αρχή μπορεί και να μην πολύ καταλαβαίνεις και όλα αυτά να σου ακούγονται, αλλά στην πραγματικότητα είναι κάποιοι τρόποι, για να περιγράψει κανείς κινήσεις, συστήματα και συνεργασίες παικτών που γίνονται μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
Πάμε να δούμε τι είναι το pick & roll και θα ξεμπερδέψουμε και με άλλες βασικές ορολογίες συστημάτων. Όχι θεωρία για τη θεωρία, αλλά τι σημαίνουν πρακτικά στο παρκέ, ώστε να καταλαβαίνεις τι βλέπεις, τι σου φωνάζει ο προπονητής αν είσαι παίκτης, αλλά και να αναλύεις καλύτερα το στοίχημά σου στο NetBet stoixima αν είσαι και εκεί παίκτης.
Τι είναι το Pick & Roll;
Το pick & roll είναι ίσως το πιο κλασικό και αποτελεσματικό δίδυμο συνεργασίας στο μπάσκετ. Αποτελείται από δύο βασικούς ρόλους και παρακάτω πάμε να το κάνουμε πιο λιανά.
Ο ένας παίκτης (συνήθως γκαρντ) έχει την μπάλα. Ο δεύτερος (συνήθως ψηλός) έρχεται να κάνει σκριν πάνω στον αμυντικό που πρεσάρει στην μπάλα. Μετά το σκριν, ο ψηλός ρολάρει, δηλαδή κινείται προς το καλάθι για πάσα, κάρφωμα ή για να κάνει κάτι χρήσιμο για την ομάδα του.
Η ουσία είναι ότι το σκριν, ψιλομπερδεύει και αναγκάζει την άμυνα να πάρει απόφαση σε κλάσμα δευτερολέπτου. Και εκεί, συχνά πυκνά γίνεται το λάθος.
Γιατί πιάνει σχεδόν πάντα;
Επειδή δημιουργεί ένα αριθμητικό πλεονέκτημα ή ένα κακό μαρκάρισμα. Αν ο αμυντικός κολλήσει στο σκριν, ο playmaker βρίσκει χώρο για να κάνει το drive ή να πάρει το σουτ. Αν η βοήθεια έρθει από μέσα, ανοίγει πάσα στον σε αυτόν που ρολάρει ή σπάει την μπάλα στην περιφέρεια.
Pick & Pop, Slip και Spain PnR. Οι παραλλαγές που παίζουν
Το pick & roll έχει διάφορες παραλλαγές που κάθε φορά αλλάζουν και κάποιες λεπτομέρειες, αλλά κρατούν τον ίδιο παρονομαστή, ξεκινούν με σκριν και ρολάρισμα.
Pick & pop. Αντί να ρολάρει προς το καλάθι, ο ψηλός που κάνει το σκριν, ανοίγει προς τα έξω (συνήθως στη γραμμή του τριπόντου ή στο mid-range) για να πάρει το σουτάκι. Όταν ο ψηλός ξέρει και να σουτάρει, είναι πολύ κακό για την αντίπαλη άμυνα.
Slip screen. Αυτός που κάνει το σκριν προσποιείται το σκριν και φεύγει γρήγορα προς το καλάθι πριν γίνει η επαφή με τον αμυντικό. Χρησιμοποιείται όταν η άμυνα αλλάζει (switch) πολύ επιθετικά.
Spain pick & roll. Ένα πολύ πιο σύνθετο σύστημα όπου, ενώ γίνεται το κλασικό pick & roll, ένας τρίτος παίκτης κάνει back screen στον αμυντικό του παίκτης που πάει να ρολάρει. Χαμός! Έχουμε δηλαδή ένα διπλό χτύπημα. Αν γίνει σωστά, η άμυνα μπερδεύεται φουλ, αν δεν μπερδευτούν βέβαια πρώτα οι επιθετικοί.
Βασικές ορολογίες συστημάτων που οφείλεις να γνωρίζεις
Isolation (Iso)
Isolation σημαίνει ότι καθαρίζουμε τη μία πλευρά και αφήνουμε έναν παίκτη στο ένας-εναντίον-ενός, με χώρο να παίξει μπαλίτσα. Δεν είναι απλώς φάση παίξε μόνος σου. Είναι πολύ πιο οργανωμένο, οι υπόλοιποι ανοίγουν χώρο, για να κρατήσουν βοήθειες μακριά και να υπάρχει πάσα στο τρίποντο π.χ. ή στη ρακέτα αν εμφανιστεί και δεύτερος αμυντικός.
Post up
Post up είναι όταν ο παίκτης παίρνει θέση με πλάτη ή κάπως πλάγια στο καλάθι, συνήθως κοντά στο low post. Στόχος μπορεί να είναι τελείωμα, πάσα έξω ή τραβώ βοήθεια και μοιράζω μπάλα. Σήμερα χρησιμοποιείται και από γκαρντ, ειδικά όταν έχουν mismatch.
Mismatch
Mismatch είναι η κακή αντιστοίχιση αναφορικά με την άμυνα. Και εξηγούμαστε, κοντός πάνω σε ψηλό, αργός πάνω σε γρήγορο, αδύναμος πάνω σε δυνατό. Πολλά συστήματα χτίζονται πως να δημιουργήσουν mismatch μέσω σκριν και αλλαγών στα μαρκαρίσματα.
Hand-off (DHO)
Το dribble hand-off μοιάζει με πάσα χέρι-με-χέρι, αλλά στην πράξη λειτουργεί σαν σκριν με την μπάλα. Ο παίκτης που έχει την μπάλα δίνει την μπάλα στον συμπαίκτη του που έρχεται κοντά και ταυτόχρονα σώμα με σώμα τον βοηθά να περάσει τον αμυντικό. Το συναντάμε φουλ σε ομάδες που παίζουν με συνεχή κίνηση.
Backdoor cut
Backdoor είναι όταν ο επιθετικός κόβει πίσω από την πλάτη του αμυντικού προς το καλάθι, συνήθως όταν ο αμυντικός πιέζει με τα όσα στη γραμμή πάσας. Σωστή πάσα και γίνεται εύκολο το layup.
Flare screen και Down screen
Πάμε δε δυνατές έννοιες τώρα. Down screen είναι σκριν που δίνεται συνήθως από ψηλό προς παίκτη που ανεβαίνει από τη baseline προς την περιφέρεια (για σουτ ή υποδοχή).
Flare screen είναι σκριν που στέλνει τον σουτέρ προς τα έξω/πλάγια, για να πάρει τρίποντο με χώρο. Και τα δύο λειτουργούν τατάμ σε ομάδες που ψάχνουν τους σουτέρ τους.
Horns
Το horns είναι διάταξη όπου δύο ψηλοί στέκονται ψηλά, στις δύο πλευρές της γραμμής των βολών (σαν κέρατα εξού και το horns). Από εκεί μπορείς να τρέξεις handoffs, picks, cuts, τα πάντα όλα. Είναι σαν πλατφόρμα, βατήρας εκκίνησης για πολλές επιλογές επιθετικά.
Motion offense
Motion σημαίνει επίθεση συνεχούς κίνησης, με κοψίματα, σκριν μακριά από την μπάλα και φουλ ον διάβασμα της άμυνας. Δεν είναι ένα σύστημα και πάπαλα, αλλά μια ολόκληρη φιλοσοφία, όλοι τρέχουν, με την μπάλα να μη σταματάει.
Πώς να τα διαβάσεις εύκολα όταν βλέπεις ματσάκι
Το μυστικό είναι να κοιτάς πρώτα τι γίνεται μακριά από την μπάλα. Αν δεις σκριν και κοψίματα στην αδύνατη πλευρά, πιθανότατα παίζει set play. Αν όλοι ανοίγουν και μένει ένας με χώρο, είναι iso. Αν δύο παίκτες έρθουν ψηλά και η μπάλα πάει στο κέντρο, έχουμε horns ή κάποιο pick & roll από ψηλά όμως.Να σημειωθεί εδώ ότι κανένα σύστημα δεν κάνει μαγικά από μόνο του. Αυτό που το κάνει να δουλεύει είναι η εκτέλεση, το timing και οι σωστές αποφάσεις. Στο μπάσκετ, όπως λένε και στα αποδυτήρια, «τα συστήματα τα ξέρουν όλοι, οι λεπτομέρειες, όμως και οι παίκτες είναι που κερδίζουν».
