Πριν το κινητό γίνει το πρώτο πράγμα που ψάχνουμε στην τσέπη μας, υπήρχε μια άλλη μικρή τελετουργία. Σήκωνες το ακουστικό, έβαζες την τηλεκάρτα, πληκτρολογούσες έναν αριθμό που συχνά ήξερες απ’ έξω. Και περίμενες να ακούσεις τη γνώριμη φωνή στην άλλη άκρη. Ένα «έφτασα καλά». Ένα «θα γυρίσω το απόγευμα». Ένα «μου λείπεις», ειπωμένο λίγο πιο χαμηλόφωνα, γιατί πίσω σου μπορεί να περίμενε ο επόμενος.

Τα καρτοτηλέφωνα που αφαιρέθηκαν από την Τήνο φέρνουν ξανά στον νου αυτή την εποχή. Για χρόνια ήταν τόσο συνηθισμένα στο τοπίο, που περνούσαμε δίπλα τους χωρίς να τα προσέχουμε. Τώρα, η απουσία τους γίνεται αφορμή να θυμηθούμε πόσο διαφορετικά επικοινωνούσαμε μόλις λίγες δεκαετίες πριν.

«Από τον παλιό ΟΤΕ και τον παλιό δρόμο της Παναγίας, στην πόλη του νησιού, μέχρι τον Άγιο Σώστη, τα καρτοτηλέφωνα που αφαιρέθηκαν αφήνουν πίσω τους μικρές, προσωπικές ιστορίες. Ένα τηλεφώνημα στους δικούς μας, μια βιαστική ενημέρωση, μια κουβέντα που έπρεπε να χωρέσει στις μονάδες μιας τηλεκάρτας.»

Η ιστορία τους στην Ελλάδα ξεκίνησε το 1992, όταν τοποθετήθηκαν τα πρώτα 350 καρτοτηλέφωνα. Την ίδια χρονιά, στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, παρουσιάστηκε ο πρώτος καρτοδέκτης, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σταδιακή αντικατάσταση των συσκευών που λειτουργούσαν με κέρματα. Η τηλεκάρτα μπήκε στην καθημερινότητα και μαζί της άλλαξε ο τρόπος που τηλεφωνούσαμε έξω από το σπίτι.

Για έναν τόπο όπως η Τήνος, με ανθρώπους που ταξίδευαν, συγγενείς μακριά και επισκέπτες που έφταναν στο νησί, εκείνο το ακουστικό μπορούσε να μικρύνει για λίγο την απόσταση. Αρκούσαν μερικές μονάδες για να φτάσει μια φωνή από το νησί σε ένα σπίτι στην Αθήνα ή ακόμη πιο μακριά.

Κι αυτές οι μονάδες είχαν τη δική τους αγωνία. Τις κοιτούσες να λιγοστεύουν στην οθόνη και προσπαθούσες να χωρέσεις όσα ήθελες να πεις. Η κουβέντα έκλεινε καμιά φορά βιαστικά, με την υπόσχεση ενός επόμενου τηλεφωνήματος.

Η Τήνος έχει και τις δικές της καταγεγραμμένες μικρές ιστορίες γύρω από αυτές τις συσκευές. Στις 30 Νοεμβρίου 2021, το Tinos Today είχε δημοσιεύσει την καταστροφή του καρτοτηλεφώνου έξω από την Εθνική Τράπεζα, εξαιτίας των ισχυρών νοτιάδων. Ένα αντικείμενο της καθημερινότητας γινόταν είδηση, χτυπημένο από τον καιρό του νησιού.

Στο μεταξύ, η επικοινωνία είχε ήδη αλλάξει. Η εξάπλωση της κινητής τηλεφωνίας από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 περιόρισε σταδιακά τη χρήση των δημόσιων τηλεφώνων. Οι συσκευές που κάποτε μας ήταν απαραίτητες έμειναν όλο και συχνότερα χωρίς ανθρώπους μπροστά τους.

Σήμερα, μπορούμε να στείλουμε από την Τήνο μια φωτογραφία, ένα μήνυμα ή να κάνουμε μια βιντεοκλήση μέσα σε δευτερόλεπτα. Δύσκολα θα αναζητήσει κανείς την ευκολία ενός καρτοτηλεφώνου. Ίσως, όμως, αναζητήσει για λίγο την ανάμνηση εκείνου του τηλεφωνήματος.

Τον αριθμό που θυμόταν απ’ έξω. Τη φωνή που περίμενε να ακούσει. Την τηλεκάρτα που έμεινε ξεχασμένη σε κάποιο συρτάρι.

Τα καρτοτηλέφωνα έφυγαν. Κι όσοι τα προλάβαμε, ίσως θυμόμαστε ακόμη ποιον θα καλούσαμε αν σηκώναμε ξανά το ακουστικό.