«Ο κύκλος της φάβας στη Νησιωτική Ελλάδα» – Η φάβα της Τήνου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας 

Αποτέλεσμα συνεργασίας της Εταιρείας Τηνιακών Μελετών και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Με ιδιαίτερη χαρά σας ανακοινώνουμε την Υπουργική Απόφαση που εγκρίνει την εγγραφή του στοιχείου «Ο κύκλος της φάβας στη Νησιωτική Ελλάδα» στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας. 

Η Εταιρεία Τηνιακών Μελετών σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Φυτογενετικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών υπέβαλε τον σχετικό φάκελο σε συνεργασία με τους ακόλουθους τοπικούς φορείς και πρόσωπα:

Ένωση Συνεταιρισμών Θηραϊκών Προϊόντων, Αγροτικό Συνεταιρισμό Ατσικής Λήμνου, Δήμο Σκύρου, Αγροτικό Συνεταιρισμό Χώρας Αμοργού, Σύλλογο Καρσάνων Λευκάδος, Κοινοτικό Συμβούλιο Καρυάς, στην Κάρπαθο με τον Μιχάλη Λεντάκη, Μαρίνα Λεντάκη, Ρούλα Χουβαρδά-Παπαβασίλη, στη Λήμνο με την Αθηνά Καβαλέρη, στην Τήνο με τον Νίκο Κων/νου Αλβέρτη και στη Νάξο με τη Λαβρία Πρωτοπαπαδάκη.

Την πρωτοβουλία και τον συντονισμό της διαδικασίας είχε η καθηγήτρια Πηνελόπη Μπεμπέλη, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Βελτίωσης Φυτών και Γεωργικού Πειραματισμού και του Ινστιτούτου Φυτογενετικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, η οποία μαζί με τους ερευνητές Ανδρομάχη Οικονόμου και Ροίκο Θανόπουλο συντάξανε το δελτίο.

Η φάβα είναι πανάρχαιο έδεσμα που καταναλώνεται μέχρι σήμερα παραδοσιακά στα περισσότερα νησιά του Ελληνικού χώρου. Παρασκευάζεται από σπασμένες κοτυληδόνες σπερμάτων (σπόρων) οσπρίων που προέρχονται από τοπικές ποικιλίες πέντε βοτανικών ειδών: 3 είδη λαθουριού, 1 μπιζελιού και 1 κουκιού. Οι αγρότες σε κάθε νησί έχουν αναπτύξει την δική τους καλλιεργητική τεχνική  και επεξεργασία σύμφωνα με την τοπική παράδοση. Στην παραδοσιακή νησιωτική κοινωνία η φάβα εντάσσεται στον καθημερινό όσο και στον εορταστικό διατροφικό κύκλο δημιουργώντας μια ιδιαίτερη διατροφική κουλτούρα και περιβάλλεται από πλήθος λεκτικών και συμβολικών πρακτικών. Η φάβα εξακολουθεί μέχρι σήμερα να περιλαμβάνεται στην τοπική παραδοσιακή κουζίνα αλλά και στις σύγχρονες γαστρονομικές συνθέσεις.

Στο νησί μας την Τήνο παραδοσιακά καλλιεργείται λαθούρι (Lathyrus ochrus) ή μπιζέλι, τα οποία αναφέρονται συχνά αδιακρίτως ως «αρακάς» ή «[το] φάβα», καθώς και κουκί, από τα οποία παρασκευάζουμε τις φάβες μας. Παρότι ιδίως η καλλιέργεια λαθουριού και μπιζελιού στην Τήνο έχει ατονήσει σε σχέση με το παρελθόν, το μαγείρεμα της φάβας εξακολουθεί να πραγματοποιείται τόσο σε οικιακό επίπεδο, όσο και στην εστίαση. Τα τελευταία χρόνια καλλιεργητής στο νησί μας προσπαθεί να αναβιώσει την καλλιέργεια του λαθουριού εισάγοντας σπόρο από άλλο Κυκλαδονήσι. 

Η συνεργασία για την εγγραφή του στοιχείου αυτού αξιοποίησε τα ευρήματα για την τηνιακή φάβα που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου για τον Γεωργικό Πολιτισμό της Τήνου που υλοποίησε η Εταιρεία Τηνιακών Μελετών με την επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού και τη συνεργασία του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η εγγραφή του κύκλου της νησιωτικής φάβας στο Εθνικό Ευρετήριο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ενισχύει την ορατότητα του πολιτιστικού πλούτου των αγροδιατροφικών πρακτικών και συνηθειών που αναπτύσσονται και στην Τήνο. Η Εταιρεία Τηνιακών Μελετών θα συνεχίσει τις προσπάθειές της να διασώσει και να αναδείξει τις τοπικές παραδόσεις μας που αφορούν την φάβα, αλλά και άλλες παραδοσιακές ποικιλίες και προϊόντα που διαμορφώνουν και προβάλλουν την πολιτιστική και διατροφική μας ταυτότητα, μαζί με τους αγρότες και κατοίκους του νησιού μας. 

Τήνος, 14 Νοεμβρίου 2025

Για την Εταιρεία Τηνιακών Μελετών
Ο Πρόεδρος του Δ.Σ.
Δρ. Θεόδωρος Χίου

Πωλείται KIA PICANTO στην Τήνο με 90.000χλμ όλα τα σερβις του και σε καλή κατάσταση.

Τηλέφωνο επικοινωνίας 6944526263

Έλα να ζήσεις ένα διήμερο πίστης και χαράς!

• Προσευχή
• Παιχνίδι
• Μαρτυρία
• Διαμονή

Εξώμβουργό, 22 και 23 Νοεμβρίου. Ώρα έναρξης, Σάββατο 18.00

Κυριακή, 23 Νοεμβρίου. Άγιος Νικόλαος Χώρα. 10.00 π.μ. Θεία Λειτουργία

Επιβεβαίωση συμμετοχής έως 19 Νοεμβρίου.

6937766072 αδ. Μαρία

Το Δεκέμβριο του 2025 θα διεξαχθούν οι εκλογές για την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου της ομάδας του Περιστεριώνα.

Όσοι επιθυμούν να θέσουν υποψηφιότητα μπορούν να το δηλώσουν μέχρι την Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2025».

Συνέντευξη στο ραδιοφωνικό σταθμό Aegean Voice 107.5 FM παραχώρησε ο Δήμαρχος Τήνου, Παναγιώτης Κροντηράς, με αφορμή τη συμμετοχή του στο πρόσφατο Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγματοποιήθηκε στην Αλεξανδρούπολη.

Ο Δήμαρχος μετέφερε το γενικότερο κλίμα που επικρατεί στην αυτοδιοίκηση, εξαιτίας των διαχρονικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, με κυριότερο την υποχρηματοδότηση. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «μόνο αυτοδιοίκηση δεν είμαστε», τονίζοντας ότι η λειτουργία των δήμων καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολη λόγω της έλλειψης πόρων και προσωπικού.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Δήμαρχος στις μοναδικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικοί δήμοι, όπως: το αυξημένο λειτουργικό κόστος λόγω μεταφορών και νησιωτικότητας, την υποστελέχωση σε κρίσιμους τομείς, ιδιαίτερα στην υγεία και το πρόβλημα της λειψυδρίας, που απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και επενδύσεις.

Οι δήμαρχοι του Νοτίου Αιγαίου, όπως τόνισε, παρουσιάστηκαν ενωμένοι, διεκδικώντας από την κυβέρνηση την άμεση επαναφορά των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε όλα τα νησιά. «Δεν μπορεί να υπάρχουν νησιά δύο ταχυτήτων», υπογράμμισε ο Δήμαρχος Τήνου, επισημαίνοντας ότι η νησιωτικότητα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μόνιμο και δομικό χαρακτηριστικό της εθνικής πολιτικής, όχι ως πρόσκαιρη εξαίρεση.

Κλείνοντας, ο Δήμαρχος σημείωσε ότι αν δεν υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση από την κυβέρνηση, οι δήμοι είναι έτοιμοι να προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις, διεκδικώντας τα αυτονόητα για την επιβίωση και την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών.

«Η Τήνος θα συνεχίσει να διεκδικεί την ισότιμη μεταχείριση που της αξίζει.», κατέληξε ο Δήμαρχος.

Το προσεχές Σαββατοκύριακο τα αγωνιστικά τμήματα του Περιστεριώνα Τήνου ρίχνονται ξανά στη μάχη!

🔹 Παιδικό Τμήμα (U16):
Το Σάββατο η ομάδα της Τήνου ταξιδεύει στην Άνδρο, όπου θα αντιμετωπίσει τον Α.Ο. Άνδρου σε ένα παιχνίδι γεμάτο ενέργεια και πάθος!

🔹 Εφηβικό Τμήμα & Νεάνιδες (U18):
Την Κυριακή, στο Κλειστό Γυμναστήριο Τήνου, οι νεαροί και οι νεαρές αθλητές δίνουν δύο σημαντικούς αγώνες:
🏀 Στις 1:00 μ.μ. το εφηβικό τμήμα υποδέχεται την Ερμούπολη.
🏀 Στις 6:00 μ.μ. οι νεάνιδες μας αντιμετωπίζουν τον Α.Ο. Μυκόνου.

Σας περιμένουμε όλους να στηρίξετε με την παρουσία και το χειροκρότημά σας τις προσπάθειες των παιδιών μας!

Χάθηκε τσάντα (μαύρη) στη Λεωφόρο Τριποτάμου. Έχει μέσα προσωπικά αντικείμενα.

Τηλέφωνο επικοινωνίας – 2283022411 και 6972113899

Με μέριμνα του Κέντρου Επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής πραγματοποιήθηκε, η παρακάτω διακομιδή ασθενούς, η οποία έχρηζε άμεσης νοσοκομειακής περίθαλψης:

-66χρονου, από το λιμάνι της Τήνου στο λιμάνι της Σύρου, με το Ε/Γ-Τ/Ρ ¨ΝΗΣΟΣ ΤΗΝΟΣ¨ Ν.Τ. 25 και

Πωλείται εξοπλισμός εστίασης. (Κουζίνα και πλατεία)

Τηλέφωνο:6977773406

Παρακολουθήστε την χθεσινή ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Τήνου όπως αυτή πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα συνεδριάσεων του σώματος.