Η πρώτη αφορά τα χαρτιά. Στα νησιά υπάρχουν πολλά ακίνητα με παλιούς τίτλους, ιδιοκτησίες που πέρασαν από γενιά σε γενιά χωρίς να τακτοποιηθούν πλήρως, και όρια που ορίζονται από μια ξερολιθιά. Ο έλεγχος τίτλων από δικηγόρο και η αυτοψία από μηχανικό που γνωρίζει τον τόπο δεν είναι τυπική διαδικασία εδώ. Χρειάζεται να ξέρεις αν το κτίσμα συμφωνεί με την άδειά του, αν το ακίνητο βρίσκεται εντός ή εκτός οικισμού και τι επιτρέπεται να κάνεις αν αργότερα θελήσεις να προσθέσεις ένα δωμάτιο. Σε παραδοσιακούς οικισμούς ισχύουν συχνά ειδικοί όροι για τη μορφή και τα υλικά. Αν το ακίνητο είναι κοντά στη θάλασσα, μπαίνει και το ζήτημα της οριογραμμής του αιγιαλού, που καλό είναι να ελεγχθεί πριν από την υπογραφή.
Η δεύτερη είναι πρακτική και ξεχνιέται εύκολα. Οι αγγελίες με σπίτια προς πώληση στα νησιά γράφουν σχεδόν πάντα τη θέα και την απόσταση από την παραλία. Σπάνια γράφουν από πού έρχεται το νερό. Υπάρχει σύνδεση με το δίκτυο ή το σπίτι στηρίζεται σε στέρνα και βυτία το καλοκαίρι; Η αποχέτευση πού καταλήγει; Ο δρόμος που φτάνει ως την πόρτα είναι δημοτικός ή περνά μέσα από ξένο χωράφι; Μια προφορική διαβεβαίωση ότι «πάντα από εδώ περνούσαμε» δεν αρκεί. Ζήτα να δεις λογαριασμούς νερού και ρεύματος ενός ολόκληρου χρόνου.
Μετά είναι ο χειμώνας. Ο αέρας, η υγρασία και η αλμύρα δουλεύουν πάνω στο σπίτι όλο τον χρόνο, είτε είσαι εκεί είτε όχι. Κουφώματα, σιδερένια στοιχεία και σοβάδες θέλουν συντήρηση πιο συχνά απ’ ό,τι στη στεριά. Αν το σπίτι θα μένει κλειστό για μήνες, κάποιος πρέπει να το αερίζει και να ρίχνει μια ματιά μετά από κάθε κακοκαιρία. Ρώτα ποιος το φρόντιζε ως τώρα και τι κόστιζε. Αν μπορείς, κάνε ένα ταξίδι εκτός σεζόν πριν υπογράψεις. Θα δεις και τα δρομολόγια του πλοίου όπως είναι τον Ιανουάριο. Οι μέρες με απαγορευτικό είναι κι αυτές μέρος της ζωής στο νησί.
Υπάρχει και το κόστος των εργασιών, που στα νησιά υπολογίζεται αλλιώς. Τα υλικά έρχονται με το καράβι, τα συνεργεία είναι λίγα και το καλοκαίρι έχουν κλεισμένο πρόγραμμα από μήνες. Μια ανακαίνιση που στην πόλη θα τελείωνε σε έξι εβδομάδες μπορεί εδώ να κρατήσει μια ολόκληρη άνοιξη. Αν το σπίτι θέλει δουλειά, ζήτα προσφορά από τεχνίτη του νησιού πριν συμφωνήσεις την τιμή, όχι μετά. Υπολόγισε και τη διαμονή σου όσο κρατούν οι εργασίες, γιατί σπάνια γίνονται όλα εξ αποστάσεως.
Τίποτα από αυτά δεν αφαιρεί κάτι από τη βεράντα και τη θάλασσα. Απλώς φροντίζει ώστε, όταν καθίσεις εκεί με τον πρώτο καφέ ως ιδιοκτήτης, να σκέφτεσαι τη θέα και όχι το βυτίο.
